• Početna
  • O Srbiji
  • Okruzi
  • Info kutak
  • Magazin
  • Reference
  • Kontakt
  • Skrivena tajna Templara u srcu Šumadije
    27.01.2022

    Skrivena tajna Templara u srcu Šumadije

    Za slučajnog putnika selo Boljkovci nadomak Gornjeg Milanovca izgleda kao sasvim obično šumadijsko selo. Smešteno na ustalasanim padinama Rajca već vekovima stražari nad drumom koji je povezivao panonsku ravnicu i obale Crnog mora. I možda je upravo taj položaj uslovio da se u njemu uzdigne crkva koja i danas izaziva brojna pitanja, među kojima su ko ju je bio njen ktitor i zašto je prepuna templarskih i masonskih simbola?

    Otkud Templari u Šumadiji?

    Mada relativno malo naselje, za Boljkovce se vezuje nekoliko uzbudljivih priča koje ukazuju na njegov strateški značaj, o čemu svedoči činjenica da se u turskim popisima spominje još u 16. veku. Tu se nalazio i manastir, čiji su spomen ploče sa starog kaluđerskog groblja.

    Novija istorija govori o tome da je iz seoske kafane veliki vojvoda Živojin Mišić komandovao Kolubarskom bitkom. U selu se, naime, 1914. godine nalazila komanda Prve srpske armije i vojna bolnica. One priče sa dozom mistike vezuju se za seosko groblje i crkvu, koji do današnjeg dana bude razna pitanja.

    Naime, na starom seoskom groblju otkriveni su spomenici stari i po nekoliko vekova, amorfnog oblika i sa natpisima čudnog porekla. Neki kažu da su keltski, a ima i onih koji u njima pronalaze tajne templarske znakove. Mada bi mnoge začudio ovaj podatak, bolji poznavaci istorije prisetiće se priče o Fridrihu Barbarosi koji je još u 12. veku predvodio jedan od krstaških pohoda na Svetu Zemlju. Tokom ovog pohoda, njegova vojska je zbog velikih snežnih smetova jedno vreme bila utaborena u okolini Gornjeg Milanovca. Kako su Barbarosa i njegovi vitezovi bili rukopoloženi u red Red siromašnih vitezova Krista i Salomonova hrama, odnosno Templara, verovatno su grobovi sa tajnim natpisima potekli još iz tih vremena. Ali, to je samo jedna od pretpostavki.

    Foto: Branka VV

    Drugi deo ove slagalice otkriven je početkom ovog veka u Arhiv Akademije u Ahenu, Nemačkoj. U jednom od starih spisa koji se pripisuju Templarima, nalazi se i zapis o crkvama koje je ovaj red na Balkanu, među kojima je i crkva u selu Bollikovci ispod Rudnika. Dovoljno je sabrati „2 i 2“ i zaključiti da su drevni Bollikovci zapravo današnji Boljkovci.

    Ali, šta se desilo sa ovom crkvom?

    Hroničari ovog kraja imaju spreman odgovor. Smatraju da je ova prvobitna crkva uzidana u temeljima mesne Crkve Svetog Nikole.

    Veliki slikar i veliki majstor

    Istorija kaže da je današnja crkva sazidana 1843. godine, a obnovljena 1863. godine, zapravo drugi ili treći hram na istom mestu. Pre toga je u 18. veku sazidana crkva-brvnara koja je srušena, a ona sama se nalazila na temeljima crkve kojoj se tačno vreme i graditelj ne pamte. Zanimljivo je da ni o ovoj najsavremenijoj nema puno podataka, sem onoga da ikonostas živopisao veliki srpski umetnik Uroš Predić.

    Foto: Branka VV

    Da, baš tako. Jedan od najvećih srpskih slikara odvoji je nekoliko meseci svog vremena i oslikao jednu sasvim običnu crkvu u malom šumadijskom mestu. Neobično, zar ne?

    Odgovor ove zagonetke nalazi se kako u i na samoj crkvi, tako i u biografiji umetnika. Naime, poznato je da je Uroš Predić, kao i mnogi drugi ugledni Srbi tog vremena, bio blizak masonima, tada progresivnom trajnom društvu koje se zalagalo za prosvećenje naroda. U redovima masona nalazili su se Dositej Obradović, Vuk Stefanović Karadžić, Petar Petrović Njegoš, kralj Petar I, Živojin Mišić, Đorđe Vajfert i mnogi drugi. Slobodni zidari, pak, svoje poreklo dele sa Templarima, tako da ne treba da čudi da se Predić odlučio da se prihvati ovog posla.

    O tome svedoče zaista neobični prikazi Bogorodice sa malim Isusom, koji je suprotno pravilima pravoslavne ikonografije naslikan sa plavom kosom. Jak masonski simbol nalazi se i na slici Isus Hrista koji u ruci drži plavu kuglu, znak takozvane „plave“ masonerije. Očigledni i manje očigledni simboli nalaze se i na ostalim ikonama, što samo ukazuje da su naručilac ikonopisanja i sam slikar bili dobro upoznati sa tajnim jezikom društva.

    Ovo nisu sve veze boljkovačke crkve sa masonima. Iznad ulaza nalazi se prikaz dva lava koji štite krst, a pored njih nasmejane ženska i muška glava, simboli upravo drevnog templarskog reda.

    Foto: Branka VV

     

    Naslovna fotografija: Wikipedia / N-polomac